Konut kredisi başvurusunda bankanın verebileceği en yüksek tutarı belirleyen kurallardan biri kredi-değer oranıdır. BDDK'nın 19 Kasım tarihli kararıyla en az iki konutu olanlar için bu oran yeniden düzenlendi. Bu rehberde kredi-değer oranının ne olduğunu, nasıl hesaplandığını ve yeni kararın kimleri etkilediğini anlatıyoruz.
Kredi-değer oranı nedir?
Kredi-değer oranı (KDO), bankanın kullandırabileceği azami kredi tutarının, teminat olarak alınan konutun değerine oranıdır. Örneğin bu oran yüzde 50 ise değeri 4 milyon lira olan bir konut için kullanılabilecek kredi en fazla 2 milyon lira olur; kalan tutarın peşinat olarak karşılanması gerekir.
Konutun değeri, bankanın yetkilendirdiği ekspertiz (değerleme) şirketinin hazırladığı raporla belirlenir. Bu nedenle kredi tutarı satış bedeline değil, ekspertiz raporundaki değere göre hesaplanır.
Oranları kim belirler?
Konut, taşıt ve diğer tüketici kredilerine ilişkin sınırlamalar, Bankaların Kredi İşlemlerine İlişkin Yönetmelik'in 12'nci maddesi kapsamında BDDK tarafından belirlenir. BDDK bu oranları kurul kararlarıyla günceller. Konut kredilerinde geçerli azami oranlar 29 Ocak 2026 tarihli kurul kararında yer alıyor. Oranlar konutun değerine, enerji kimlik belgesindeki sınıfına ve tüketicinin ilk konutu olup olmamasına göre farklılaşabiliyor. Güncel oranlar BDDK'nın internet sitesindeki kurul kararlarından ve bankalardan öğrenilebilir.
19 Kasım kararı ne getirdi?
| Başlık | Yeni düzenleme |
|---|---|
| Kapsam | Konut edinmek için kullandırılan krediler ve taşıt kredisi hariç konut teminatlı krediler |
| İki ve daha fazla konut | Tüketicinin, eşinin ya da 18 yaş altındaki çocuklarının malik olduğu en az iki konut varsa azami kredi-değer oranı yüzde 75 azaltılarak uygulanır |
| Hisseli tapu | Bir konutta yüzde 50 ve daha az hisse, ikiden fazla konutta hisseli tapu sahibi olunmadıkça hesaba katılmaz |
| Kentsel dönüşüm | Riskli yapı tespiti nedeniyle yıkılan ya da yıkım kararı alınan konutlardan yalnızca biri hesaba katılmaz |
Yüzde 75 azaltma nasıl işler? Azaltma, mevcut azami oranın dörtte birinin kalması anlamına gelir. Varsayımsal bir örnek vermek gerekirse: Bir konut için azami oran yüzde 40 olsaydı, en az iki konutu olan bir tüketici için bu oran yüzde 10'a (40 × 0,25) inerdi. Değeri 5 milyon lira olan bir konut için kullanılabilecek kredi de 2 milyon liradan 500 bin liraya düşerdi. Bu örnekteki oran yalnızca hesaplamayı göstermek içindir; geçerli oranlar BDDK kararlarında yer alır.
Konut sayısı nasıl hesaplanır?
- Hane bazında: Tüketicinin yanı sıra eşinin ve 18 yaş altındaki çocuklarının adına kayıtlı konutlar da sayılır.
- Hisseli tapu: Bir konutta yüzde 50 ya da daha az hisse sahibi olmak, kural olarak o konutun sayılmasına yol açmaz. Ancak ikiden fazla konutta hisseli tapusu bulunanlar bu istisnadan yararlanamaz.
- Kentsel dönüşüm: 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında riskli yapı olarak yıkılan ya da yıkım kararı alınan konutlardan biri hesaba katılmaz.
Başvuru öncesi kontrol listesi
- Hanede (siz, eşiniz ve 18 yaş altındaki çocuklarınız) kaç konut bulunduğunu tapu kayıtlarından kontrol edin; tapu bilgilerinize e-Devlet üzerinden ulaşabilirsiniz.
- Hisseli tapularınızdaki hisse oranlarını not edin.
- Ekspertiz değerinin satış bedelinden farklı çıkabileceğini hesaba katın.
- Kredi dışında tapu harcı, ekspertiz ve tahsis ücreti gibi masrafları da hesaplayın: Konut kredisinde hangi masraflar çıkar? Tapu harcı, tahsis ücreti ve erken ödeme
Kararın kredi kartı asgari ödeme oranlarına ilişkin bölümü de dahil olmak üzere ayrıntılar için: BDDK: Kredi kartında asgari ödeme üç kademeye çıktı, iki konutu olana kredi sınırı
Kısaca
- Kredi-değer oranı, azami kredinin konut değerine oranıdır.
- Konut değeri ekspertiz raporuyla belirlenir.
- Oranları BDDK kurul kararlarıyla belirler.
- 19 Kasım kararıyla en az iki konutu olan hanelerde azami oran yüzde 75 azaltılarak uygulanacak.
Kaynak: Bankaların Kredi İşlemlerine İlişkin Yönetmelik (madde 12); BDDK kurul kararları (29 Ocak 2026 ve 19 Kasım 2026); 6306 sayılı Kanun.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.
