Hasar tazminatının ödenmemesi, eksik ödenmesi ya da poliçe şartlarının farklı yorumlanması gibi durumlarda sigortalılar mahkemeye gitmeden önce başka bir yola da başvurabilir: Sigorta Tahkim Komisyonu. Bu rehberde sigorta şirketiyle uyuşmazlık yaşandığında izlenebilecek adımları anlatıyoruz.
Sigorta Tahkim Komisyonu nedir?
Sigorta Tahkim Komisyonu, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu ile kurulan ve sigorta ettiren, sigortalı ya da sigortadan menfaat sağlayan kişiler ile sigorta şirketleri arasındaki uyuşmazlıkları hakem yoluyla çözen bir kuruldur. Komisyon, uyuşmazlıkları mahkemelere göre daha kısa sürede ve uzman hakemler aracılığıyla sonuçlandırmayı amaçlar.
Komisyona başvuru isteğe bağlıdır. Sigortalı dilerse doğrudan mahkemeye de gidebilir. Ancak aynı uyuşmazlık için hem Komisyona hem mahkemeye başvurulamaz.
Adım adım süreç
| Adım | Ne yapılır? |
|---|---|
| 1. Şirkete başvuru | Talep önce yazılı olarak sigorta şirketine iletilir |
| 2. Bekleme | Şirket 15 gün içinde yanıt vermezse ya da yanıt olumsuzsa Komisyona başvurulabilir |
| 3. Komisyona başvuru | Başvuru formu, poliçe, şirketle yazışmalar ve hasar belgeleriyle başvurulur; başvuru ücreti ödenir |
| 4. Hakem incelemesi | Dosya bir hakem ya da hakem heyetine verilir; hakem gerekirse bilirkişi incelemesi yaptırır |
| 5. Karar | Uyuşmazlık hakem kararıyla sonuçlanır |
| 6. İtiraz | Kanunda belirlenen tutarı aşan uyuşmazlıklarda karara karşı itiraz hakem heyetine başvurulabilir; bazı durumlarda kanun yoluna gidilebilir |
Başvuruda hangi belgeler gerekir?
- Sigorta poliçesi
- Sigorta şirketine yapılan yazılı başvuru ve şirketin yanıtı (varsa)
- Hasarla ilgili belgeler: ekspertiz raporu, kaza tespit tutanağı, fatura, fotoğraf, sağlık raporu gibi
- Talep edilen tutarı gösteren hesap ve belgeler
- Başvuru ücretinin ödendiğini gösteren belge
Kararlar bağlayıcı mı?
Hakem kararları taraflar için bağlayıcıdır ve ilama bağlı alacaklar gibi icra edilebilir. Kanunda belirlenen tutarın altındaki uyuşmazlıklarda verilen kararlar kesindir; bu tutarın üzerindeki uyuşmazlıklarda ise karara karşı itiraz yolu açıktır. Kesinlik sınırı ve başvuru ücretleri her yıl güncellendiği için başvuru öncesinde Komisyonun internet sitesinden güncel tutarlar kontrol edilmelidir.
Hangi sigortalar kapsamda?
Komisyona Komisyon üyesi sigorta şirketlerinin taraf olduğu uyuşmazlıklar için başvurulabilir. Kasko, trafik, konut, sağlık ve hayat sigortası gibi yaygın branşlardaki tazminat uyuşmazlıkları en sık başvurulan konular arasındadır. Bir şirketin Komisyona üye olup olmadığı Komisyonun internet sitesindeki listeden görülebilir.
Süreler ve yükümlülükler
Uyuşmazlık yaşanmadan önce de sigortalının bazı yükümlülükleri bulunuyor. Türk Ticaret Kanunu'na göre sigorta ettiren, rizikonun (hasara yol açan olayın) gerçekleştiğini öğrendiğinde bunu gecikmeksizin sigorta şirketine bildirmekle yükümlüdür. Bildirim gecikirse ve bu gecikme hasarın tespitini zorlaştırırsa tazminat tutarı etkilenebilir.
Zamanaşımı da önemlidir. Türk Ticaret Kanunu'na göre sigorta sözleşmesinden doğan istemler, alacağın muaccel olduğu (ödenmesi gereken hâle geldiği) tarihten itibaren iki yılda, her hâlükârda rizikonun gerçekleşmesinden itibaren altı yılda zamanaşımına uğrar. Bu nedenle şirketle yazışmaların uzaması hâlinde sürelerin takip edilmesi gerekir.
Mahkeme yolu ile farkı
| Konu | Sigorta Tahkim Komisyonu | Mahkeme |
|---|---|---|
| Başvuru şartı | Önce şirkete yazılı başvuru | Genel usul hükümleri |
| Karar veren | Sigorta alanında uzman hakem | Hâkim |
| Masraf | Komisyonun belirlediği başvuru ücreti | Harç ve yargılama giderleri |
| Seçim | İsteğe bağlı; seçildiğinde aynı uyuşmazlık için mahkemeye gidilemez | Komisyona başvurulmamışsa kullanılabilir |
Sektörün denetimi
Sigorta ve bireysel emeklilik şirketlerinin düzenlenmesi ve denetimi Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun (SEDDK) görevidir. SEDDK'nın şirketlerin yasal defterlerine ilişkin yeni genelgesi için: SEDDK: Sigorta şirketleri yasal defterlerini elektronik ortamda günlük sunacak. Alışverişlerde sunulan sigortalarla ilgili haklar için: Alışverişte sunulan sigorta: Bütünleşik sigortada hangi haklarınız var?
Kısaca
- Önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılır.
- Şirket 15 gün içinde yanıt vermez ya da talebi reddederse Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurulabilir.
- Komisyona başvuru isteğe bağlıdır; aynı uyuşmazlık için mahkemeye ayrıca gidilemez.
- Hakem kararları bağlayıcıdır; belirli tutarın üzerindeki uyuşmazlıklarda itiraz yolu vardır.
- Güncel başvuru ücreti ve kesinlik sınırı Komisyonun internet sitesinden kontrol edilmelidir.
Kaynak: 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu (madde 30); Sigorta Tahkim Komisyonu.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.
