HGS etiketinde bakiye yetersizliği, okunamayan etiket ya da hiç etiket olmadan ücretli bir köprü veya otoyoldan geçmek ihlalli (ödemesiz) geçiş sayılır. Bu durumda ne kadar ödeneceğini belirleyen temel kural, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun'un 30. maddesidir. Bu rehberde maddenin 18 Kasım 2026 itibarıyla yürürlükteki metnine göre süreleri, tutarları ve dikkat edilmesi gereken noktaları anlatıyoruz.

Üç süre, üç tutar

Kanun, ödemenin geçiş tarihinden itibaren ne zaman yapıldığına göre üç ayrı sonuç öngörüyor:

Ödeme zamanı (geçiş tarihinden itibaren)Ödenecek tutarKanundaki dayanak
İlk 15 günYalnızca geçiş ücreti (ceza yok)Madde 30, fıkra 7
16-45. günGeçiş ücreti + ücretin bir katı cezaMadde 30, fıkra 1 ve 5 (2022 eki)
45. günden sonraGeçiş ücreti + ücretin dört katı cezaMadde 30, fıkra 1 ve 5

Buradaki 15 günlük süre eskiden yedi gündü; 2015'te 6639 sayılı Kanun'la on beş güne çıkarıldı. Dört kat ceza ise 2018'e kadar on kattı; 7144 sayılı Kanun'la dört kata indirildi. 45 gün içinde "bir kat" ödeme imkânı da 2022'de 7417 sayılı Kanun'la eklendi.

Örnek hesap

Geçiş ücreti 120 lira olan bir köprüden ihlalli geçiş yapıldığını varsayalım:

  • 10. günde ödenirse: 120 lira (ceza yok)
  • 30. günde ödenirse: 120 lira ücret + 120 lira ceza = 240 lira
  • 60. günde ödenirse: 120 lira ücret + 480 lira ceza = 600 lira

Yani 45. günü geçen bir ihlalli geçişte toplam tutar, geçiş ücretinin beş katına ulaşır.

Yolu kim işletiyor? İki ayrı rejim

Kanun, yolun işletmecisine göre iki farklı tahsilat yolu öngörüyor:

1. Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM) işletimindeki yollar: Burada dört kat ceza bir idari para cezasıdır. Ceza tebliğ edildikten sonra bir ay içinde ödenmesi gerekir; ödenmezse 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'a göre vergi dairesi tarafından takip edilir. Ceza ve ücret ödenmeden aracın fennî muayenesi, satışı ve devri yapılamaz. 45 gün içinde ücret ve bir kat ceza ödenirse ayrıca tebligat yapılmaz; bu durumda Kabahatler Kanunu'ndaki peşin ödeme indirimi uygulanmaz.

2. İşletme hakkı devredilen ya da yap-işlet-devret gibi modellerle yapılan yollar: Bu yollarda ücret ve ceza, işletici şirket tarafından genel hükümlere göre tahsil edilir. Kanuna göre 45. günden sonraki dört kat cezadan önce araç sahibine, ücret toplama sistemindeki bilgiler üzerinden en az 15 gün önceden kısa mesaj, e-posta, ihbarname ya da e-Devlet bildirimi gibi yollardan en az biriyle bilgi verilmesi gerekir. Ödenmeyen tutarlar için icra takibi yoluna gidilebilir.

İhlalli geçiş nasıl sorgulanır ve ödenir?

  • e-Devlet: Karayolları Genel Müdürlüğü'nün "İhlalli Geçiş Sorgulama" hizmetinden plakaya ait ödemesiz geçişler görülebilir. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın açıklamasına göre KVKK kararı doğrultusunda sorgulama ekranları güncellendi ve sorgulamayı artık yalnızca yetkili kişiler yapabiliyor.
  • HGS hizmeti veren kanallar: HGS ürününü aldığınız kurumun internet şubesi ya da mobil uygulaması üzerinden ihlalli geçişler sorgulanıp ödenebiliyor.
  • Bildirimler: Bakanlığın açıklamasına göre ihlalli geçişte plakaya kayıtlı telefon numarasına 15 gün içinde SMS gönderiliyor. Bu nedenle e-Devlet'teki iletişim bilgilerinin güncel tutulması önem taşıyor.

Dikkat edilmesi gerekenler

  • Bakiye otomatik yüklemesi: Etiketin bağlı olduğu hesapta otomatik yükleme talimatı yoksa bakiye bittiğinde her geçiş ihlalli sayılır. Bakiyeyi düzenli kontrol etmek, sürelerin kaçırılmasını önler.
  • Yanlış plaka okuması: Kirli ya da hasarlı plakalar nedeniyle başka bir araca ait geçiş size yansımış olabilir. Bakanlığın açıklamasına göre yanlış plaka tespiti bildirildiğinde geriye dönük işlemler iptal ediliyor; itiraz için yolun işletmecisine ya da KGM'ye başvurulabilir.
  • Araç satışı: KGM yollarındaki ödenmemiş ihlalli geçişler araç satışını ve muayenesini engelleyebileceğinden, satıştan önce sorgulama yapılması önerilir.
  • Yabancı plakalı araçlar: Kanunda bu araçlar için ayrı hükümler bulunuyor; tahsilat tebligat beklenmeden yapılabiliyor.

Sık sorulan sorular

15 gün hangi tarihten başlar? Ödemesiz geçişin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar.

Bir kat ceza ile dört kat ceza arasındaki fark nedir? Bir katta ceza, geçiş ücretinin kendisi kadardır; dört katta ise ücretin dört katı tutarında ceza, ayrıca ücretin kendisiyle birlikte istenir.

Kurallarda değişiklik var mı? Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, 18 Kasım 2026'da otoyol işletmecileriyle ihlalli geçişlerin dört kat cezaya ulaşmadan çözülmesi için toplantı yapılacağını açıkladı. Bu rehberin yayımlandığı tarihte kanundaki süre ve tutarlarda bir değişiklik bulunmuyor; değişiklik olursa ayrıca haber yapılacaktır. Konuyla ilgili gelişme "HGS ihlalli geçiş cezaları: Bakanlık otoyol işletmecileriyle toplanıyor" haberimizde.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.

Kaynak: 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun, madde 30 (mevzuat.gov.tr, 18 Kasım 2026 itibarıyla yürürlükteki metin); 6639, 7144 ve 7417 sayılı kanunlar; Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı açıklaması.