Bankadan başka birine para gönderirken karşılaşılan üç kavram, havale, FAST ve EFT, aynı işi farklı yollarla yapar. Hangisinin kullanılacağını alıcının hangi bankada olduğu, tutar ve gönderim zamanı belirler. Bu rehberde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) resmî açıklamalarına dayanarak üçü arasındaki farkları anlatıyoruz.
Kısaca: hangisi ne zaman kullanılır?
| Havale | FAST | EFT | |
|---|---|---|---|
| Alıcı | Aynı finansal kuruluşta | Başka finansal kuruluşta | Başka bankada |
| Çalışma zamanı | Bankanın kendi sistemi | 7/24, kesintisiz | İş günleri 08.30-17.30 (yarım günde 13.00'e kadar) |
| Para birimi | Bankaya göre | Yalnızca Türk lirası | Türk lirası |
| İşlem başına limit | Bankaya göre | 300.000 TL | Bankanın kurallarına göre |
| İşleten | Bankanın kendisi | TCMB | TCMB |
Tablodaki FAST limiti ve çalışma saatleri, TCMB'nin FAST ve ödeme sistemleri sayfalarında 14 Kasım 2026 itibarıyla yer alan bilgilerdir. Bankalar kendi müşterileri için daha düşük limit ya da farklı saat uygulayabilir.
Havale: aynı kuruluş içinde
Gönderen ve alıcı aynı bankanın ya da aynı finansal kuruluşun müşterisiyse işlem havale sayılır. TCMB'nin açıklamasına göre bu ödemeler FAST üzerinden geçmez; banka parayı kendi içinde bir hesaptan diğerine aktarır. Saatleri, limiti ve ücreti bankanın kendi kurallarına bağlıdır.
FAST: başka bankaya anında, 7/24
FAST (Fonların Anlık ve Sürekli Transferi), TCMB'nin işlettiği anlık ödeme sistemidir. Ödeme onaylandığı anda gönderenin bankası talimatı FAST'a iletir, para saniyeler içinde alıcının hesabına geçer ve iki taraf da bildirim alır. Sistem hafta sonu ve tatil dahil 7/24 çalışır; yalnızca Türk lirası işlemler yapılır.
TCMB'nin güncel limitleri şöyle:
- Para transferleri ve "Ödeme İste" ile yapılan ödemeler: işlem başına 300.000 TL
- FAST-TR Karekod ile işyeri ödemeleri: işlem başına 300.000 TL
- FAST Güvenli Ödeme işlemleri: işlem başına 5.000.000 TL
FAST ödemesi alıcının IBAN'ı ve adıyla, cep telefonu, e-posta, T.C. kimlik numarası gibi bir kolay adresle ya da karekod okutularak başlatılabilir. Kolay adres, bu bilgilerden birinin bankada bir hesapla eşleştirilmesidir.
EFT: bankalar arası, iş günlerinde
Elektronik Fon Transfer (EFT) Sistemi, Türk lirası ödemelerin bankalar arasında elektronik ortamda yapılmasını sağlayan TCMB sistemidir; 1992'den beri çalışır, bugünkü üçüncü nesil sistem 2013'te devreye alındı. TCMB'ye göre ödeme sistemleri resmî tatiller dışında hafta içi 08.30-17.30 arasında açıktır, yarım iş günlerinde 13.00'te kapanır. Bankaların müşterilerinden talimat kabul ettiği saatler bundan farklı olabilir.
Ücretler
FAST ve EFT ücretleri bankadan bankaya değişir. Üst sınırlar, Resmî Gazete'de yayımlanan finansal tüketicilerden ve ticari müşterilerden alınacak ücretlere ilişkin tebliğlerle belirlenir. Uygulanan ücret için bankanızın ücret tarifesine bakmanız gerekir.
Yanlış hesaba para gönderirsem ne olur?
TCMB'nin "geri dönülemezlik" ilkesine göre, TCMB ödeme sistemlerinde hesaplara işlenen ödemeler iptal edilemez. Hatalı bir ödemenin geri alınması alıcı bankanın iadesine bağlıdır; bu nedenle ilk iş kendi bankanızla iletişime geçmektir. TCMB, FAST'ta yanlış yapılan ödemelerin iadesinde rolü olmadığını belirtiyor. Gönderimden önce alıcı adının ve IBAN'ın doğru olduğunu kontrol etmek bu yüzden önemlidir.
Sık sorulan sorular
Aynı bankadaki birine FAST ile para gönderebilir miyim? Hayır. Aynı kuruluştaki hesaplar arasındaki gönderim havale sayılır ve FAST üzerinden geçmez.
FAST ile döviz gönderilebilir mi? Hayır, FAST'ta yalnızca Türk lirası işlem yapılır.
300 bin liradan büyük bir tutarı nasıl gönderirim? FAST'ın işlem başına limiti 300.000 TL'dir. Daha büyük tutarlar için bankanızın sunduğu diğer gönderim yollarını ve işlem saatlerini bankanızdan öğrenebilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.
Kaynak: TCMB, FAST Sıkça Sorulan Sorular; TCMB, Elektronik Fon Transfer (EFT) Sistemi sayfası (14 Kasım 2026 itibarıyla).
