Emlak vergisinin ikinci taksiti için son ödeme ayı olan kasımda, emeklilerin bu vergiden muaf olup olamayacağı yeniden gündemde. Kanundaki adıyla bu bir "muafiyet" değil, sıfır oranlı bina vergisi uygulamasıdır: şartları taşıyan emeklinin konutu için hesaplanan bina vergisi sıfır olur. Aşağıda şartları, gelir sınırını ve başvuru adımlarını mevzuattaki hâliyle derledik.
Yasal dayanak
Uygulamanın dayanağı 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu'nun 8. maddesidir. Madde, hiçbir geliri olmayanlar, yalnızca sosyal güvenlik kurumlarından aylık alanlar (emekliler), gaziler, engelliler ile şehit dul ve yetimlerinin Türkiye sınırları içinde brüt 200 metrekareyi aşmayan tek konutları için bina vergisi oranını sıfıra kadar indirme yetkisi verir. Uygulamanın usulü Maliye'nin emlak vergisi genel tebliğleriyle belirlenmiştir ve vergiyi belediyeler tahsil ettiği için başvuru da belediyeye yapılır.
Şartlar bir bakışta
| Şart | Açıklama |
|---|---|
| Emeklilik | Türkiye'deki sosyal güvenlik kurumundan (SGK) emekli aylığı almak |
| Tek konut | Türkiye genelinde tek bir konuta sahip olmak (hisseli sahiplik dahil) |
| Alan sınırı | Konutun brüt alanının 200 metrekareyi aşmaması |
| Gelir | Emekli aylığı dışında gelir olmaması; belirli tutarı aşmayan faiz gibi gelirler hariç |
| Başvuru | Konutun bulunduğu belediyeye bildirimde bulunmak |
Şartların ayrıntısı
Emekli aylığı Türkiye'den alınmalı. Uygulamadan yalnızca Türkiye'deki sosyal güvenlik kurumlarından emekli aylığı alanlar yararlanabilir; yalnızca yabancı bir ülkenin sosyal güvenlik kurumundan emekli aylığı alanlar bu kapsama girmez.
Tek konut şartı Türkiye geneli için aranır. Kişinin başka bir ilde ya da ilçede ikinci bir konutu ya da başka bir konutta hissesi varsa uygulamadan yararlanamaz.
Metrekare sınırı brüt alana göre bakılır. Hisseli konutlarda 200 metrekare sınırı kişinin payına düşen alana göre değil, konutun toplam brüt alanına göre değerlendirilir. Toplam brüt alan 200 metrekareyi aşan bir konutta pay ne kadar küçük olursa olsun sıfır oran uygulanmaz. Brüt alan tapuda ya da yapı kullanma izin belgesinde yer alır; net alanla karıştırılmamalıdır.
Gelir şartı. Emekli aylığı dışında ücret, ticari kazanç ya da serbest meslek kazancı gibi bir gelir elde eden emekli bu haktan yararlanamaz. Ancak mevzuat, mevduat faizi, katılım hesabı kâr payı ya da yatırım fonu getirisi gibi stopaja tabi menkul sermaye iratlarını, Gelir Vergisi Kanunu'nun 86. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (c) bendinde yazılı beyan sınırını aşmadıkça engel saymaz. Bu sınır her yıl yeniden belirlenir:
| Gelirin elde edildiği yıl | GVK 86/1-c beyan sınırı |
|---|---|
| 2025 | 330.000 TL |
| 2026 | 400.000 TL |
Örneğin 2025 yılında elde ettiği mevduat faizi toplamı 330 bin lirayı aşmayan bir emeklinin bu geliri, sıfır oran hakkını ortadan kaldırmaz.
Ne zaman başlar?
Şartlar yıl içinde oluştuysa (örneğin kişi yıl içinde emekli olduysa) sıfır oran, şartların oluştuğu yılı izleyen yıldan itibaren uygulanır. Buna göre 2026 yılında emekli olan biri, diğer şartları da taşıyorsa uygulamadan 2027 yılı bina vergisinde yararlanabilir. Şartların oluştuğu yıla ait vergi normal şekilde ödenir.
Başvuru nasıl yapılır?
1. Konutun bulunduğu belediyenin emlak vergisi birimine başvurulur; birçok belediye e-belediye hizmetleri üzerinden de başvuru kabul eder. 2. Belediyenin indirimli bina vergisi bildirim formu doldurulur; formda kişi tek konutu olduğunu ve emekli aylığı dışında geliri bulunmadığını beyan eder. 3. Kimlik bilgisi, tapu bilgisi ve emekli olunduğunu gösteren belge (e-Devlet'ten alınabilen SGK hizmet ve emeklilik belgesi gibi) istenebilir; istenen belgeler belediyeye göre değişebilir.
Şartlar sonradan ortadan kalkarsa (ikinci bir konut alınması, emeklilik dışında gelir elde edilmeye başlanması gibi) bu durumun da belediyeye bildirilmesi gerekir.
Emlak vergisi ne zaman ödenir?
Emlak vergisi her yıl iki eşit taksitle ödenir: birinci taksit mart-mayıs döneminde, ikinci taksit kasım ayı sonuna kadar. Sıfır oran kapsamındaki konut için bina vergisi çıkmaz; kişinin aynı konut dışında arsa ya da arazi vergisi gibi başka emlak vergisi yükümlülükleri varsa onlar ayrıca değerlendirilir.
Sık sorulan sorular
Engelli ya da şehit yakını olan emekliler için şartlar farklı mı? Kanun gazileri, engellileri ve şehit dul ve yetimlerini de aynı maddede sayar; tek konut ve 200 metrekare şartı onlar için de geçerlidir. Kişisel durumdaki farklılıklar için belediyeye danışılması gerekir.
Sıfır oran kendiliğinden uygulanır mı? Hayır. Şartları taşıyan emeklinin konutun bulunduğu belediyeye bildirimde bulunması gerekir.
Kaynak: 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu (madde 8 ve 30); 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu (madde 86); Gelir İdaresi Başkanlığı; 31 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 2026 yılı had ve tutarlarına ilişkin tebliğler; Ekonomim; Cumhuriyet.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.
