Bu hafta TÜİK'in açıkladığı yurt dışı üretici fiyatları ve tarımsal girdi fiyatlarıyla birlikte, ekonominin farklı noktalarındaki fiyat değişimlerini gösteren beş endeksin son verileri tamamlandı. Endeksler aynı "enflasyon" kavramının farklı aşamalarını ölçtüğü için oranları birbirinden belirgin biçimde ayrışıyor. Bu yazıda beş endeksi yan yana koyuyoruz.

Beş endeks, beş farklı oran

EndeksNeyi ölçer?DönemAylıkYıllık
TÜFETüketicinin satın aldığı mal ve hizmetlerin fiyatıEkim%2,58%29,77
Yurt İçi ÜFEYurt içinde satılan sanayi ürünlerinin üretici fiyatıEkim%1,65%27,41
Yurt Dışı ÜFEİhraç edilen sanayi ürünlerinin üretici fiyatı (TL)Ekim%0,75%33,45
Tarım ÜFEÇiftçinin sattığı tarım ürünlerinin fiyatıEkim%1,02%9,69
Tarım-GFEÇiftçinin üretimde kullandığı girdilerin fiyatıEylül%3,78%32,36

Tablo ne gösteriyor?

  • En yüksek yıllık artış yüzde 33,45 ile yurt dışı ÜFE'de, en düşük yüzde 9,69 ile tarım ÜFE'de görüldü.
  • Çiftçinin maliyeti ile satış fiyatı arasındaki fark: Tarımsal girdi fiyatları yıllık yüzde 32,36 artarken çiftçinin sattığı ürünlerin fiyatı yüzde 9,69 arttı. İki endeksin dönemleri (eylül ve ekim) farklı olsa da yıllık oranlar arasındaki fark 22 puanın üzerinde.
  • Üretici ve tüketici fiyatları: Yurt içi ÜFE'deki yıllık artış (yüzde 27,41), TÜFE'deki yıllık artışın (yüzde 29,77) 2,36 puan altında kaldı.
  • Enerji: Yurt dışı ÜFE'de enerji grubunda yıllık artış yüzde 144,50, tarımsal girdilerde enerji ve yağlayıcılarda yüzde 53,38 oldu.

Endeksler neden farklı?

Her endeks farklı bir ürün sepetini ve fiyat aşamasını ölçer:

  • TÜFE, hanelerin satın aldığı gıda, kira, ulaştırma, giyim gibi mal ve hizmetleri kapsar; perakende fiyatları ölçer.
  • ÜFE'ler, ürünün üreticiden ilk çıktığı noktadaki fiyatı ölçer; nakliye, toptan ve perakende kâr marjları ile vergiler gibi sonraki aşamalardaki maliyetleri içermez.
  • Yurt dışı ÜFE, ihraç fiyatlarını Türk lirası cinsinden ölçtüğü için döviz kurlarındaki değişimlerden de etkilenir.
  • Tarım-GFE, maliyet tarafını; Tarım ÜFE ise gelir tarafını gösterir.

Kira ve sözleşmelerde hangisi kullanılır?

Kira artışlarında Türk Borçlar Kanunu gereği TÜFE'nin on iki aylık ortalaması kullanılır; ekim itibarıyla bu oran yüzde 31,23'tür: Kira artış oranı nasıl hesaplanır? Kasımda yasal sınır yüzde 31,23. Bazı ticari sözleşmelerde ise Yİ-ÜFE ile TÜFE'nin ortalaması gibi farklı göstergeler esas alınabilir.

Haberlerin ayrıntıları

Kaynak: TÜİK, Tüketici Fiyat Endeksi, Yurt İçi ve Yurt Dışı Üretici Fiyat Endeksleri, Tarım Ürünleri Üretici Fiyat Endeksi (Ekim 2026), Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi (Eylül 2026).

Bu haber yatırım tavsiyesi değildir.