Mücevher İhracatçıları Birliği (MİB) Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Özcan, düzenlenen basın toplantısında altın ithalatına uygulanan kotanın sektörün ihracatını olumsuz etkilediğini açıkladı. Özcan'a göre işlenmiş mücevher ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre değer bazında yaklaşık yüzde 30, miktar bazında ise yüzde 50'nin üzerinde geriledi.
Birlik, düşüşün temel nedeni olarak altın ithalatında uygulanan kotayı gösteriyor. Kota, cari açığı azaltmak amacıyla 2023'te uygulamaya konmuştu.
Rakamlarla sektör
Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine dayanan açıklamalara göre mücevher sektörü 2026'nın ilk yarısında ihracatı en çok gerileyen sektör oldu.
| Gösterge | Değişim |
|---|---|
| Sektör ihracatı (2026 ilk yarı) | yüzde -33 |
| İşlenmiş altın mücevher ihracatı (2026 ilk yarı) | yüzde -62 |
| İşlenmiş mücevher ihracatı, değer (geçen yıla göre) | yaklaşık yüzde -30 |
| İşlenmiş mücevher ihracatı, miktar (geçen yıla göre) | yüzde -50'nin üzerinde |
Rakamlar birliğin açıklamasından ve TİM verilerinden derlendi; kaynaklarda dönem tanımları farklılık gösterebiliyor. Dünya Gazetesi'nin aktardığına göre sektörün toplam ihracatı geçen yıl 13,4 milyar dolara ulaşmıştı; ancak bu toplamın önemli bir bölümü işlenmemiş altın ve külçe ihracatından oluşuyor. Birlik, katma değeri yüksek olan bitmiş takı ve mücevher ihracatındaki düşüşe dikkat çekiyor.
Kota neden etkiliyor?
Özcan'ın açıklamasına göre kota, Türkiye'deki altın fiyatı ile uluslararası fiyat arasında zaman zaman kilogram başına 10-15 bin dolara ulaşan farklar oluşturuyor. Mücevher üreticileri hammaddeyi yurt içinden daha pahalıya aldığında, yurt dışındaki rakiplerine göre maliyet dezavantajı yaşıyor. Birlik, bunun uluslararası alıcılar açısından da belirsizlik yarattığını belirtiyor. Açıklamaya göre bazı işletmelerde sipariş kayıpları yüzde 50'yi aştı.
Altın fiyatları son haftalarda da sert dalgalanıyor; ons altının son durumu için sitemizdeki Ons altın 3.800 doların altında haberine bakabilirsiniz.
Sektörün talepleri
Birlik başkanı iki talepte bulundu:
- Altın ithalatındaki kotanın kaldırılması,
- Sektörü etkileyen ek vergi uygulamasına çözüm bulunması.
Ne anlama geliyor?
Altın ithalat kotası, belirli bir dönemde yurt dışından getirilebilecek altın miktarını sınırlayan bir ticaret politikası aracıdır. Türkiye'de altın ithalatı cari açığın önemli kalemlerinden biri olduğu için kota, döviz çıkışını azaltma amacı taşıyor. Mücevher sektörü ise ithal altını işleyip katma değerli ürün olarak yeniden ihraç ettiği için kotadan doğrudan etkilenen sektörlerin başında geliyor.
Kotanın kapsamı ve süresine ilişkin kararlar Ticaret Bakanlığı tarafından belirleniyor.
Kaynak: Mücevher İhracatçıları Birliği basın toplantısı; Dünya Gazetesi; Ekonomim; Türkiye Gazetesi.
